10 Eylül 2021, 21:00 tarihinde eklendi

Değersiz ve Şüpheli Hale Gelen Alacakların KDV’si ve Muhasebe Kaydı

Değersiz ve Şüpheli Hale Gelen Alacakların KDV’si ve Muhasebe Kaydı

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29 uncu maddesinin 4 üncü bendine eklenen hüküm ile Vergi Usul Kanunu’nun 322 nci maddesine göre değersiz hale gelen alacakların Katma Değer Vergisi’nin indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre değersiz hale gelen alacakların Katma Değer Vergisi indirim konusu yapılabilecektir.

Söz konusu işlemin örnek muhasebe kaydı aşağıdaki şekilde olacaktır:

Satış İşlemi:

----------- 2020 / -------------------

120 Alıcılar                118.000

                         600 Yurt İçi Satışlar    100.000

                         391 Hesaplanan KDV    18.000

---------------- / -----------------------

118.000 TL tahsil edilememiştir. Bu alacak Vergi Usul Kanunu’nun 322 nci maddesi kapsamında değersiz bir alacak olduğu takdirde aşağıdaki muhasebe kaydı ve işlemler yapılabilecektir:

---------------2021 / ----------------

689 Diğer Olağan Dışı Gider Zarar   100.000

191 İndirilecek Kdv                             18.000

                                      120 Alıcılar                                118.000

-------------------- / ----------------------------

Buna göre 100.000 TL vergi kanunları açısından kabul edilen bir giderken 18.000 TL ise daha önce hesaplanan KDV’de yer aldığı için bu sefer indirim konusu yapılabilecektir.

KDV’nin ise hangi dönemde indirim konusu yapılabileceği KDV Uygulama Genel Tebliğinde açıklanmıştır. Buna göre:

“Söz konusu KDV tutarı, alacağın zarar yazıldığı tarihi kapsayan vergilendirme dönemi 1 No.lu KDV Beyannamesinin “İndirimler” kulakçığında “İndirimler” tablosunda 111 kod numaralı “Değersiz Hale Gelen Alacaklara İlişkin İndirilecek KDV” satırı aracılığıyla indirim konusu yapılır ve değersiz hale gelen alacağa ilişkin borçlu mükellef bilgilerini içeren beyanname eki form doldurulur.”

Maliye idaresi ayrıca borçlu mükellef bilgilerini de istemektedir. Bu hükme paralel gelen Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 30 uncu maddesinin e bendine göre değersiz hale gelen ve alıcısı tarafından ödenmeyen KDV’de indirim konusu yapılamayacaktır. Buna göre de daha önce alıcı tarafından indirim konusu yapılan KDV bu sefer diğer KDV olarak beyan edilecektir.

Değersiz hale gelen alacak için önceden karşılık ayrılmışsa eğer, indirim konusu yapılmak istenen KDV gelir olarak dikkate alınmalıdır.

Vergi Usul Kanunu‘nun 334 No.lu Tebliğinde tahsili şüpheli hale gelen alacakların KDV’si içinde karşılık ayrılabileceği açıklanmıştı. Buna göre daha önce gider yazılan KDV bu sefer gelir yazılmak suretiyle indirim konusu yapılabilecektir.

Buna göre yukarıdaki işleme karşılık ayrıldığı varsayılırsa eğer aşağıdaki işlemler daha önce yapılmıştır.

------------- 2021 / --------------

128 Şüpheli Ticari Alacaklar      118.000

                   120 Alıcılar                                   118.000

--------------- / -----------------------

-------------- / -----------------------

654 Karşılık Giderleri           118.000

                         129 Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı   118.000

---------------- / -----------------------

Tahsili şüpheli hale gelen alacak için KDV dahil tutar üzerinden karşılık ayrılmış ve KDV gider yazılmıştır. Bu alacak değersiz hale geldiği zaman ise aşağıdaki işlemler yapılır.

---------------- 2021 / ----------------

129 Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı   118.000

                                128 Şüpheli Ticari Alacaklar      118.000

------------ / ----------------------

-------------- 2021 / -----------------

191 İndirilecek Kdv      18.000

                           644 Konusu Kalmayan Karşılık   18.000

----------------- / ----------------------

Buna göre daha önce hesaplanan ve karşılık ayrılmak suretiyle gider yazılan 18.000 TL bu sefer gelir yazılarak KDV açısından indirim konusu yapılmaktadır.

*Kanun metnine dikkatlice bakıldığı zaman sadece değersiz hale gelen alacakların KDV’sinin indirim konusu yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Parantez içi hüküm ile şüpheli hale gelen karşılıkların ise daha sonra değersiz hale gelmesi durumunda bu alacaklara ait KDV’nin gelir yazılmak suretiyle indirim konusu yapılabileceği Kanun’da yer almaktadır. Buna göre Vergi Usul Kanunu’nun 322 ile 323 üncü maddelerinde yer alan değersiz alacak ve şüpheli alacak tanımlarının dikkatlice okunması ve KDV açısından da alacak hangi mahiyete giriyorsa ona göre işlem yapılması gerekmektedir.

Her ne kadar değersiz hale gelen alacakların tahsil edilme imkanı neredeyse ortadan kalkmış olsa bile eğer bu alacakların tahsili daha sonra mümkün olursa eğer tahsil edilen tutarla orantılı olarak KDV hesaplanması gerekmektedir.  

Ymm Mehmet Çağlar

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlendi *

YAPILAN YORUMLAR

  1. yavuz

    çok önemli bilgi.

    • access_time 13 Eylül 2021, 22:43
    • CEVAPLA
  2. yavuz

    çok önemli bilgi.

    • access_time 13 Eylül 2021, 22:43
    • CEVAPLA
  3. yavuz

    çok önemli bilgi.

    • access_time 13 Eylül 2021, 22:43
    • CEVAPLA
  4. yavuz

    çok önemli bilgi.

    • access_time 13 Eylül 2021, 22:43
    • CEVAPLA