19 Şubat 2024, 22:00 tarihinde eklendi

Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesine Ödenen Huzur Hakkı veya Ücretin Kurumlar Vergisi, Gelir Vergisi ve KDV Yönünden Değerlendirilmesi

Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesine Ödenen Huzur Hakkı veya Ücretin Kurumlar Vergisi, Gelir Vergisi ve KDV Yönünden Değerlendirilmesi

Anonim Şirkette Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesi Olma İmkanı


6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 359’uncu maddesinin birinci fıkrasında, anonim şirketin, esas sözleşmeyle atanmış veya genel kurul tarafından seçilmiş, bir veya daha fazla kişiden oluşan bir yönetim kurulunun bulunacağı; ikinci fıkrasında, bir tüzel kişinin yönetim kuruluna üye seçildiği takdirde, tüzel kişiyle birlikte, tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından belirlenen, sadece bir gerçek kişinin de tescil ve ilan olunacağı; tüzel kişi adına sadece, bu tescil edilmiş kişinin toplantılara katılıp oy kullanabileceği hükmü yer almaktadır.

 

Dolayısıyla, bir anonim şirketin yönetim kurulu üyeliğine başka bir anonim veya limited şirketin seçilmesi mümkündür.

Yönetim Kurulu Üyelerinin Mali Hakları

TTK’nın 394 üncü maddesine göre; yönetim kurulu üyelerine, tutarı esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla belirlenmiş olmak şartıyla huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kârdan pay ödenebilir.

I. Kurumlar Vergisi Yönünden Değerlendirme

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında, kurum kazancının gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluştuğu hükmüne yer verilmiş olup; 6 ncı maddesinde de, kurumlar vergisinin, mükellefin bir hesap dönemi içinde elde ettiği safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, bu kazancın tespitinde de Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, ”Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.” hükmüne yer verilmiş olup, 2 nci maddesinde de gelire giren kazanç ve iratlar yedi bent halinde sayılmıştır.

Aynı Kanunun “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde; ücretin, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olduğu; ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği hükmüne yer verilmiş olup, 94 üncü maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre tevkifat yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre; bir anonim veya limited şirketin gerek iştirak ettiği gerek işitrak etmediği bir anonim şirketin yönetim kurulu olması nedeniyle bu anonim şirket tarafından ödenen huzur hakkı ve ücret ödemeleri gelir sayılacağından, bu bedellerin tüzel kişi yönetim kurulu üyesi olan anonim veya limited şirketin kurum kazancına dahil edilerek vergilendirilmesi gerekmektedir.

 

II. Gelir Vergisi Yönünden Değerlendirme

Tüzel kişi yönetim kurulu üyesi olan anonim veya limited şirketin, yönetim kurulu üyeliği dolayısıyla aldığı huzur hakkı veya ücretlerden, şirketi söz konusu yönetim kurulunda temsil eden gerçek kişi personele tarafınızca yapacağı ödemeler ücret olarak kabul edilir. Bu nedenle, temsilci olan gerçek kişiye yapılacak ödemeler üzerinden, tüzel kişi yönetim kurulu üyesi olan şirket tarafından Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendine göre gelir vergisi kesintisi yapılmalıdır. Bununla birlikte, tüzel kişi yönetim kurulu üyesi olan anonim veya limited şirket, söz konusu ücreti kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alabilir ve böylece ödemiş olduğu kurumlar vergisinin yükünü hafifletebilir.

III. Katma Değer Vergisi Yönünden Değerlendirme

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;

- 1’inci maddesinin birinci fıkrasında; ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’nin konusunu oluşturduğu,

- 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında da; hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu, bu işlemlerin; bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi, şekillerde gerçekleşebileceği,

- 20’inci maddesinin birinci fıkrasında ise, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu,

hükümlerine yer verilmiştir.

Bu hükümler bağlamında; tüzel kişi yönetim kurulu üyesi olan anonim ve limited şirkete, yönetim kurulu üyeliği için yapılan huzur hakkı veya ücret ödemeleri,  bu şirketin yönetim ve idaresine yönelik hizmetin karşılığı olduğundan; ödenen huzur hakkı ve ücret bedellerine, genel oranda (%20) KDV uygulanması da gerekmektedir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın konuya dair muktezaları da bu yöndedir (Örneğin, bkz.   11/04/2014 tarihli ve 64597866-125[6-2015]-49 sayılı Özelge).

Hem tüzel kişi yönetim kurulu üyesi olan anonim ve limited şirketlerin hem de bunları yönetim kurulu üyesi olarak seçen anonim şirketin sonradan cezalı bir tarhiyatla karşılaşmamak için bu hususlara riayet etmesi menfaatlerine olacaktır.
 
 Dr Soner Altaş

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlendi *